Musul Sorunu

Musul Sorunu Nedir? Nasıl Sonuçlanmıştır?

Musul Sorunu ortaya çıkışı; 1. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti ile imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması sonucu İngilizler, 15 Kasım 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesine dayanarak Musul’u işgal etmişlerdir. Musul Bölgesi, İngiltere’nin 1920’li yılların başındaki Orta Doğu siyasetinin anahtarı konumundaydı. Musul-Kerkük bölgesinin zengin petrol yataklarına sahip olması ve İngiltere’nin doğu ile ulaşım bağlantısı açısından stratejik önem taşıması İngiltere’nin bu bölgeye hakim olma girişimlerine hız vermesine sebep olmuştur. Ayrıca Winston Churchill’ın ”Bir damla petrolün bir damla kandan daha değerli olduğu” söylemi İngilizlerin bu bölge üzerindeki emellerini ortaya koyar niteliktedir.

Musul’un işgal edilmesi sonrası İngilizler Irak’lıları kendilerinin onları ve Irak’ı savunan güç olduklarına inandırmışlardır. Bu fikri öyle güzel yerleştirmişlerdir ki, Lozan Görüşmeleri öncesi bölge halkı Türkiye’ye katılma fikrine soğuk bakmaya başlamıştır. Lozan Barış Konferansı’nda Musul Sorunu ele alınmış ancak bu sorun çözüme kavuşmamıştır. Türkiye tarafı İngilizler ile Lozan sonrası ayrı bir şekilde görüşmeyi kabul eder. Musul Sorunu çözümü için müzakereler daha sonraya bırakılmıştır.

Lozan Görüşmeleri’nden sonra Musul Sorunu 9 aylık bir süre zarfında tekrar ele alınmıştır. Ancak İngilizlerin amacı bu süreyi boşa geçirip konuyu kendilerinin kurucu üye olduğu, Türkiye’nin üye bile olmadığı Milletler Cemiyeti’ne götürmektir. Ayrıca yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyeti’nin yeni bir savaşı göze alamayacağının farkındaydılar, Türkiye Cumhuriyeti uluslararası ortamda yalnızdı Musul davasında kendisine destek olacak devlet bulamazdı. Atatürk’e göre Musul silah ile alınabilirdi fakat yeni çıkacak bir savaştan Türkiye Cumhuriyeti çok daha zararlı çıkabilirdi.

Sonuç olarak Musul meselesi, Türkiye’nin tüm çabalarına rağmen Ankara Antlaşması ile İngiltere’nin lehine çözülmüştür. Musul, Misak-ı Milli sınırlarımızdan verilen bir tavizdir.

ankara antlaşması

Ankara Antlaşması Nedir?

Ankara Antlaşması, Musul Sorunu‘nun çözümü için Türkiye-İngiltere-Irak hükümetleri arasında 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan antlaşmadır. Bu Antlaşması ile;

Musul, Kerkük ve Süleymaniye bölgesi Irak sınırları içerisinde İngiltere mandasına verilmiştir.
Irak, Musul petrolünün %10 kısmını 25 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti’ne verecektir.
Türkiye, 500.000 Sterlin karşılığında bu petrolden vazgeçmiştir.

Related Posts

Osmanlı Devletinde Örfi Yöneticiler

Osmanlı Devletinde Örfi Yöneticiler

Bu yazımızda Osmanlı Devletinde Örfi Yöneticiler konusuna değineceğiz. Osmanlı Padişahları devletin sahip olduğu bölgeye başlıca iki yönetici atar. Bunlardan ilki yürütme kuvvetini temsil eden Bey, öteki ise…

turan taktiği

Turan Taktiği (Hilal Taktiği) Nedir

Turan Taktiği veya Hilal Taktiği dediğimiz bu taktiğin en önemli özelliğini sahte kaçış ve pusu kurmak oluşturur. Bu taktiğin doğru uygulanabilmesi için arazi yapısının ve ordu yapısının…

Devşirme Sistemi Nedir

Devşirme Sistemi Nedir?

Devşirme Sistemi Devşirme sistemi; Osmanlı Devleti’nde uygulanan ve özellikle Balkanlardaki fetihlerden sonra bölgedeki yetenekli Hristiyan çocukların alınarak Osmanlı sarayına getirilmesi; eğitilip orduda ve devletin yüksek kademelerinde görev…

Ekber ve Erşed Sistemi Nedir

Ekber ve Erşed Sistemi Nedir?

Ekber ve Erşed Sistemi Ekber ve Erşed sistemi kısaca, 17. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde uygulanmaya başlayan yeni veraset sistemidir. Yeni veraset sistemi ile birlikte Fatih Sultan Mehmet döneminden…

Osmanlı Devletinin Kısa Sürede Büyümesinin Nedenleri

Osmanlı Devleti’nin Kısa Sürede Büyümesinin Nedenleri

Osmanlı Devleti’nin Kısa Sürede Büyümesinin Nedenleri ve Etkili Olan Faktörler Osmanlı Devleti, Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra ortaya çıkan beyliklerden olan Osmanlı Beyliği tarafından kurulmuştur. Kuruluş tarihi…

Senedi İttifak Nedir

Senedi İttifak Nedir?

Senedi İttifak’a Giden Süreç Senedi İttifak, Osmanlı Devleti’nde 1808 yılında ayanlar ile merkez bürokrasi arasında imzalanan belgedir. Bu belge 1214 yılında Avrupa’da baronlar ile kral arasında imzalanan…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir